فلسطین و اسرائیل به روایت نویسندگان غربی و اسرائیلی
(معرفی 20 كتاب)ماهیت رژیم صهیونیستی و
حقیقت رفتار این رژیم با ملت فلسطین، حتی از نگاه محققین و پژوهشگران غربی و
اسرائیلی نیز دور نمانده است. كتابهائی كه در این بخش معرفی میشود، پدیده
صهیونیسم، جنگهای اسرائیل با ملل مسلمان، فعالیتهای موساد، موضوع
آوارگان،اصالت ملت فلسطین و سایر موضوعات مربوط به بحران فلسطین را بررسی
كردهاند.
نام كتاب: یك فلسطین، تمام و كمال:
یهودیان و اعراب تحت قیمومت انگلستان
One Palestine, Complete: Jews and
Arabs under British Mandate
نویسنده: تام سگو
Tome Segev
قیمت: 28 دلار
تاریخ انتشار: 2000
تعداد صفحات: 624 صفحه
در طی 50 سال گذشته، روابط اعراب و
اسراییل دستخوش تحولات،تغییرات و جنگهای بسیاری بوده است. فهم رخدادهای مربوط به
فلسطین در طی این دوره برای فهم آنچه در آینده روی خواهد داد مهم و مؤثر است. تام
سگو، ژورنالیست اسراییلی با این بیان كه چرا انگلیسیها، نیروهای صهیونیستی را به
اعراب ترجیح دادند و چگونه در شكست دادن فلسطینیها به آنها كمك كردند، كتاب «یك فلسطین
تمام و كمال» را به رشته تحریر درآورده است. او ضمن بررسی فقر و محرومیت ملت فلسطین
اعتقاد دارد دلیل برگزیده شدن صهیونیستها از سوی انگلستان، زمینههای قدرت این
گروه در جهان بوده است.
نام كتاب: عرفات، از مدافع تا دیكتاتور
Arafaat: Frome defender to dictator
نویسنده: سعید ابوریش Said K.Aburish
ـ 361 صفحه
ـ چاپ نوامبر 1998
ناشر: Bloomsbury ایالات متحده امریكا
نویسنده در این كتاب، تلاش مینماید
تا به بهترین شكل، شخصیت، زندگانی و سرشت دوگانه و متناقض رهبر فقید فلسطینی را
مورد بررسی قرار دهد. نویسنده كه یكی از تحلیلگران سیاسی فلسطینی است، مفهوم رایج
از شخصیت عرفات در غرب را از زاویهای دیگر مورد توجه قرار میدهد. به عقیده او
عرفات بیش از آنكه مدافع آرزوهای مردم باشد با كوتهنظری خود در عرصه عمل و دوری
از واقعیتها و عدم درك درست از اصول دموكراتیك، به یك بازدارنده واقعی جریان صلح
در خاورمیانه تبدیل شده است. نویسنده اعتقاد دارد كه سازمان آزادیبخش فلسطین، هرگز
یك حركت انقلابی نبوده است، بلكه گروهی از فلسطینینان میباشندكه در طی زمان،
ثروتمند و ثروتمندتر شدهاند. او میگوید كه عرفات در سال 1963 با سازمان جاوسی
آمریكا CIA در بیروت
ارتباط برقرار نموده و از همان زمان، گفتگوهایی پنهان میان آنها وجود داشته است.
ابوریش بر این باور است كه رهبر سازمان آزادیبخش فلسطین یا رییس حكومت خودگردان
فلسطینی یكی از زشتترین چهرههای دیكتاتوری مطلقه را در جهان امروز به خود گرفته
است.
نام كتاب: امپراطوری اسراییل و
فلسطینیان، سیاست توسعه
Imperial Israel and Palestinians:
the Politics of Expansion
نویسنده: نور مصلحه
قیمت: 15 پوند
تاریخ انتشار: 2000
تعداد صفحات: 32
در كتاب امپراطوری اسراییل و
فلسطینیان، نویسنده تاریخی از سیاست توسعهطلبی اسراییل ارائه میدهد. نویسنده به
ویژه بر دوره تاریخی پس از جنگ 1967 تاكنون تمركز نموده و تأكید میكند سیاست
تجاوز و توسعه رژیم صهیونیستی توسط هردو گروه چپ و راست در اسراییل در تمام این
دوران ادامه داشته است. نویسنده نشان میدهد كه اساس برخورد میان صهیونیستها ـ اعم
از مهاجر یا ساكن ـ و فلسطینیان عموماً در مورد موضوعاتی از جمله زمین، قلمرو،
جمعیت، شهركنشینان و آب بوده است. او همچنین به تشریح این مسأله میپردازد كه در
سیاست اسراییل آوارهسازی فلسطینیان در هر زمان از طرق نظامی یا وارد ساختن
فشارهای مداوم از اولویت برخوردار است.
نام كتاب: ستونهای فروافتاده: سیاستهای
آمریكا در قبال فلسطین و اسرائیل از 1945
Fallen Pillars: U.S Policy Towards
Palestine and Israel Since 1945
نویسنده: دونالد نف Donald Neff
قیمت: 25 دلار
تاریخ انتشار: 1995
ناشر: Institute For Palestine Studies
تعداد صفحات:350
نویسنده این كتاب به عنوان یكی از
خبرنگار ـ محققان مؤسسه مطالعات فلسطین در واشنگتن به پیشینه تاریخی گرایشهای
امریكا نسبت به صهیونیسم و فلسطین میپردازد و در این زمینه، به اسناد طبقهبندی
شده وزارت خارجه آمریكا استناد میكند. او سپس، تحول سیاستهای آمریكا در قبال
مجموعهای از حوادث از مرزبندیهای جدید تا مسأله پناهجویان را مورد توجه قرار میدهد
و از این رهگذر به مبحث گفتگوهای سیاسی نیز میپردازد، دقت نویسنده در استفاده از
اسناد، از نكات قابل توجه در این كتاب است.
نام كتاب:گلولهههای پلاستیكی Rubber Bullets
نویسنده: یارون عزراهی
ناشر: Farrar. Strous and Giroun
قیمت: 25 دلار
تاریخ انتشار: 1997
تعداد صفحات: 320
عزراهی به عنوان یك نویسندهی اسراییلی
در حوزه علوم سیاسی و مدرس این رشته در دانشگاه به بررسی مفهوم قدرت در جامعه
سیاسی اسراییل و شكافهایی كه در اثر منازعه میان گروههای مدعی قدرت بوجود آمده،
پرداخته است. تمركز او بر روی مسأله قدرت در این كتاب، از منظر نگاه به نقش قدرت
به عنوان هویت بخش جامعه، شكل دهنده رابطه مردان وزنان و پدران و فرزندان در جامعه
امروزی اسراییل است. او به بررسی راههایی كه اختلاف و منازعه از آن طریق به جنبههای
گوناگون حیات و فرهنگ اسراییلی، از ابعاد اجتماعی خدمت نظام وظیفه و توسعه زبان
عبری گرفته تا رویكردهای اسراییلیها به سوی شناخت سرشت و موقعیت زنان راه یافته
است، میپردازد.
نام كتاب: دلار و دیپلماسی Dollars and Diplomacy
نویسنده: پاتریك كلاوسون و زئوگدال
قیمت: 19 دلار
تاریخ انتشار: 1999
تعداد صفحات: 320
كلاوسون و گدال در كتاب دلار و
دیپلماسی به دنبال یافتن ارتباط میان پدیدههای اقتصادی و سیاسی هستند. از این
رهگذر، نویسندگان یاد شده بر این باورند كه مذاكرات صلح اعراب و اسراییل تحت تأثیر
ابتكارات اقتصادی آمریكا قرار دارد. بدین ترتیب كتاب حاضر در حالی كه تأثیر عوامل
دیگر بر روی منحنی حركت مذاكرات را نفی نمیكند اما اهمیت فعالیت و ابتكارات
اقتصادی از سوی دولتهای آمریكا در این زمینه را بسیار اساسی قلمداد مینماید.
نام كتاب: تاریخ اسراییل، از آغاز
صهیونیسم تاكنون
History of Israel: From the Rise of
Zionism to our Time
نویسنده: هاوارد. ام. سچر
قیمت: 25 دلار
تاریخ انتشار: 1999
تعداد صفحات: 352
این كتاب از سرآغاز صهیونیسم
(ناسیونالیسم یهودی) توسط تئودور هرتصل آغاز و صهیونیسم پس از هرتصل، اعلامیه
بالفور، آغاز رویارویی یهود ـ عرب، فلسطین در جنگ جهانی دوم، فلسطین پس از جنگ،
جنگ استقلال، جنگ شش روزه، جنگ یوم كیپور، منشاءلیكود، صلح با مصر، اسراییل و درگیری
در لبنان را مورد بررسی قرار میدهد. نویسنده همچنین در دو فصل به مسیر دشوار صلح
و فهرستبندی اهم اتفاقات مهم نیم قرن اخیر در این سرزمین میپردازد. این كتاب را
میتوان كتابی جهت ارائه تاریخ یهود و نه تاریخ اسراییل در قرن جاری دانست،
نویسنده در ویرایش دوم این اثر كه چاپ اول آن در 1996 منتشر گردید كوشیده اشتباهات
اولیه را اصلاح كند و با اعراب و فلسطینیان برخوردی بیطرفانه داشته باشد. از این نویسنده همچنین كتاب نگاهی به
تاریخ معاصر یهود نیز قبلاً به چاپ رسیده است.
نام كتاب: فلسطین در عهد عیسی:
ساختارهای اجتماعی و منازعات اجتماعی
Palestine in the Time of Jesus:
Social Structures and Social Conflicts
نویسنده: كی. سی. هانسون، داگلاس ای.
اُكمان
K.c. Hanson, Douglas E. Oakman
تعداد صفحات: 256
ناشر: Minnea Polis: Fortress
سال نشر: 1998
این كتاب با بهرهگیری از رویكردی
جامعهشناختی به شناسایی پویاییهای اجتماعی در عرصههای سیاسی، اقتصادی و مذهبی
در نخستین روزهای حیات سرزمین فلسطین میپردازد. مقایسههایی كه میان دنیای قدیم و
جدید وجود دارد نیز خواننده را در فهم بهتر نقاط كلیدی یاری میكند. نمودارهای
كتاب از دیگر مواردی است كه درك متن را تسهیل مینماید.
نام كتاب: راندهشدگان فلسطینی
[The Palestinian exdus 1948-1998]
نویسنده: غداكرمی، اوجن كتران
[Ghada Karmi, Eugene Cotran]
تعداد صفحات: 288
سال نشر: 1999
این كتاب به یكی از مسائل مهم و اغلب
فراموش شده در بسیاری از جوامع امروزی یعنی مسأله آوارگان فلسطینی میپردازد. كتاب
حاضر با كنار یكدیگر قرار دادن جنبههای گوناگون تاریخی حقوقی و ... تلاش مینماید
تا جنبههای برجسته این مسأله پیچیده را به تحلیل بكشید. در نظر داشتن دیدگاهی
برای آینده و سرنوشت آوارگان، از دیگر مباحث كتاب حاضر است.
نام كتاب: برداشتهای مربوط به
فلسطین: تأثیر این برداشتها بر سیاست خاورمیانهای ایالات متحده
[Perceptions of Palestine: their
Influence on U.S Middle East policy]
نویسنده: كاتلین كریستیسون
[Kathleen Chiristison]
تعداد صفحات: 380
سال نشر: 1999
این كتاب در آزمون افكار عمومی
امریكایی در مورد فلسطین بر این باور است كه در طی قرن بیستم، جوی از محق بودن
یهودیان برای زندگی و تشكیل دولت در فلسطین در میان امریكاییها وجود دارد در حالی
كه حق مردم فلسطین برای زندگی در این سرزمین به فراموشی سپرده شده است. نویسنده
همچنین به بررسی عوامل تأثیرگذار بر روی سیاستگذاران امریكایی در زمینه مسایل
مربوط به فلسطین میپردازد.
نام كتاب: اسراییل چگونه برنده شد:
تاریخی مختصر از درگیریهای میان اعراب و اسرائیل
How Israel Was Won: Aconcise History
of the Arab – Israeli Conflict
نویسنده: بالیس توماس
قیمت: 17 دلار
تاریخ انتشار: 1999
تعداد صفحات: 352
نویسنده این كتاب كوشیده است
برخوردهای صورت گرفته از سالهای پایانی قرن 19تا مذاكرات اخیر اعراب و اسراییل را
مورد بررسی قرار دهد
نام كتاب: آنچه كه باقی ماند:
روستاهای فلسطینی كه در سال 1948 توسط اسراییل اشغال و سكنه آن آواره شدند.
All That Remains: The Palestinian
Villages Occupied and Depopulated by Israel in 1948
نویسنده: ولید خالدی
قیمت: 60 دلار
تاریخ انتشار: 1999
كتاب حاصل 6 سال تحقیق نویسنده و حدود
30 محقق همكار است كه در آن مشخصات كامل 400 روستای فلسطینی كه در خلال جنگ 1948
نابود شده و ساكنان آن آواره گردیدهاند، آورده شده است. در مورد این كتاب بنیموریس
از نویسندگان روزنامه هاآرتص نوشته است: «كتاب، حاصل كار زیاد، در جمعآوری اسناد
و مدارك است، كتاب یك تحقیق اساسی را به نمایش میگذارد كاری كه خیره كننده است.»
نویسنده كتاب در بیتالمقدس به دنیا
آمده و تحصیلات خویش را در لندن و اكسفورد به اتمام رسانده است. او دستیار محقق در
مركز تحقیقات خاورمیانه هاروارد امریكا است و كتابها و مقالات متعددی به زبان عربی
و انگلیسی دارد.
نام كتاب: اورشلیم؛ یك شهر، سه دین
Jerusalem: One City, Three Faiths
نویسنده: كارن آرمسترانگ
ناشر: Radnom House
تاریخ انتشار:1997
قیمت: 5/17 دلار
در این كتاب، آرمسترانگ به بررسی
تاریخ بیت المقدس از زمانهای گذشته تا قرن بیستم میلادی میپردازد. این شهر برای
سدههای متمادی، شهر مقدس مسلمانان، مسیحیان و یهودیان بوده است. در تمامی ادیان،
«مكانی مقدس» وجود دارد و نویسنده تلاش میكند تا این تقدس را از نگاه هر سه مذهب
مورد بررسی قرار دهد. این شهر نه تنها، نشانهای از خداوند در چشم طرفداران این سه
دین است بلكه به عنوان شهری كه ریشه در هویت آنها دارد، مطرح میگردد.
در این كتاب نویسنده مراحل رشد و
تكامل ادیان مختلف در این منطقه، تاریخ اقوام و مذاهب موجود از دیرباز و چگونگی
اسكان اقوام را به طور مفصل و مبسوط مورد بحث و بررسی قرار میدهد. كتاب ضمن بررسی
تاریخی به ادعاهای طرح شده توسط اقوام و تمدنهای مختلف درباره تملك بیتالمقدس
اشاراتی میكند و دلایل هر یك را بر میشمارد. در پایان كتاب نویسنده بیتالمقدس
را شهری مقدس برای پیروان همه ادیان ذكر میكند.
نام كتاب: جنگ و صلح در خاورمیانه
War and Peace in the Middle East
نویسنده: اَوی شلیم
ناشر: Viking Penguin
قیمت: 13 دلار
تاریخ انتشار: 1995
تعداد صفحات: 151
سیاست در خاورمیانه پدیدهای است كه
اغلب بسیار پیچیده به نظر میرسد. كتاب جنگ و صلح در خاورمیانه، كتابی است كه
مسائل مربوط به منطقه را به صورتی ساده مورد توجه قرار داده است. البته نباید
فراموش كرد كه این روش گاه به نوعی سادهانگاری بیش از اندازه مسائل تبدیل شده
است. بنابراین، به رغم تلاش نویسنده در ارزیابی انتقادی از اوضاع منطقه، تحلیلهای
كتاب، چهرهای ساده به خود میگیرد و لذا برای آنانی كه در پی تحلیلهای عمیق
هستند، رجوع به منابع دیگر توصیه میشود.
نام كتاب: جاسوسان گیدئون؛ تاریخ سرّی
موساد
Gideon's Spies: the Secret History
of the Mossad
نویسنده: گوردن توماس
ناشر: St. Martin's Press
قیمت:95/14 دلار
تاریخ انتشار: مارس 2000
این كتاب درباره موساد یكی از
سازمانهای مهم جاسوسی ـ جهان نوشته شده است. این سازمان در سال 1951 با هدف تضمین امنیت اسراییل به وجود
آمده و به یكی از سازمانهای اطلاعاتی مهم در جهان تبدیل گردید. بسیاری از عملیاتهای
جاسوسی و ضد جاسوسی، تروریستی، قتل، ترور، آدمربایی و شكنجه فلسطینیان. ریشه در فعالیتهای این سازمان داشته
است. نویسنده مدعی است كه برای نخستین مرتبه، ضمن مصاحبه با برخی اعضای موساد و
دستیابی به برخی اسناد فوق محرمانه و طبقهبندی شده، تلاش نموده تا درهای یكی از
موضوعات كاملاً بسته را بگشاید و حقایقی درباره موساد را آشكار نماید.
در این كتاب در مورد دستداشتن سازمان
اطلاعاتی ـ جاسوسی اسراییل در جریانهای مختلف از جاسوسی در كاخ سفید گرفته تا
انفجار هواپیمای TWA و همچنین كشته
شدن شاهزاده دیانا و ... سخن به میان آمده است.
نام كتاب: دیوار آهنین: اسراییل و
جهان عرب
The Iron Wall: Israel and the Arab
World
نویسنده: آوی اشلایم
ناشر: Norton
تاریخ انتشار: 1999
قیمت: 5/32 دلار
نویسنده این كتاب كه از اساتید روابط
بینالملل دانشگاه آكسفورد است، با یك نگاه تاریخی به سیاستهای اسراییل در قبال
جهان عرب نگریسته است. از این رهگذر، الگوهای رفتاری اسراییل در عرصههای نظامی و
سیاسی از نخستین اهداف اعلام شده توسط صهیونیستها تا فعالیتهای جاری در زمینه
فرایند صلح، مورد بررسی قرار میگیرد. كتاب، با بهرهگیری از منابع اسراییلی، عربی
و غربی تلاش مینماید تا ارزیابی تازه خود را بر پایهی اطلاعاتی بهتر ارائه نماید.
اشلایم بر این باوراست كه بخش بزرگی
از تاریخ اعراب و اسراییل، در جنگ گذشته است و نزاع و درگیری، سایه خویش را بر این
تاریخ میگستراند اما از سوی دیگر بر این عقیده است كه اسراییل چنان قوی خواهد شد
كه مذاكرات صلح را به صورتی كاملاً مطلوب و مورد نظر خویش به پیش برد.
نام كتاب: صهیونیسم و بنیانهای دیپلماسی
اسراییل
Zionism and the Foundations fo
Israeli Diplomacy
نویسنده: ساسون سوفر (Sasson Sofer)، دوروته آشفر ـ
ونسن (Dorothea Shefer – Vanson)
مشخصات كتاب:
ـچاپ سپتامبر 1988
ناشر: دانشگاه كمبریج، لندن
این كتاب با دستمایه قراردادن جزئیات
تاریخی، ریشههای سیاسی یهودی، توسعه و گسترش ایدئولوژی صهیونیستی را در سالهای
قبل از به وجود آمدن اسراییل مورد بررسی قرار میدهد.
این تحلیل، نشان دهنده آن است كه
چگونه بنیانهای سیاسی، اجتماعی و اقتصادی اسراییل در این دوره، مورد كنكاش و گفتگو
قرار میگیرد و در دیپلماسی جدید اسراییل، بازتاب مییابد.
این كتاب به عنوان یكی از كتب مرجع
برای دانشجویانی كه در زمینه صهیونیسم و سیاستهای اسراییل به مطالعه مشغولند، مطرح
میباشد.
نام كتاب: فرزندان اسرائیل، فرزندان
فلسطین: داستانهای واقعی ما
Children of Israel, Children of
Palestine: our own true stories
نویسنده: لورل هالیدی Laurel Holiday
مشخصات كتاب:
ـ 384 صفحه
ـ چاپ می 1998
ـ ناشر: Pocket Books
در فضای جنگی خاورمیانه، چه چیزی رشد
میكند و چه كسانی بزرگ میشوند؟ خاطرات كودكی مربوط به سالهای قبل از 1948 و
جوانان فلسطینی و اسراییلی در حال حاضر، مجموعهای است كه پاسخ این پرسش را ارائه
میكنند. برخی این رؤیا را در سر میپرورانند كه تمام افراد گروه مقابل را نابود
كنند و برخی دیگر از خود میپرسند كه چه غمناك است وقتی كه انسان در سرزمین خویش،غریبه
شمرده میشود.
امروز صحبت از صلح است، اما به كدامین
بها؟ نویسنده بر این باور است كه در كتابش امكانی را برای شنیدن داستانهای هر دو
طرف و شنیدن مجموعه آنها برای دیگران فراهم آورده است.
نام كتاب: منازعه اعراب و اسراییل (از
سری مطالعات تاریخ كمبریج)
The Arab – Israeli Conflict
(Cambridge History Program)
نویسنده: تونی مك آلیوی Tony Mc Aleavy
مشخصات كتاب:
ـ چاپ سپتامبر 1998
ـ ناشر: SIGS Books and Multimedia
نویسنده تلاش دارد تا تاریخ پیچیده
منازعات نوین میان اعراب و یهودیان را از گذشتههای دور، مورد بررسی قرار دهد و آن
را تا دورهی حاضر ادامه دهد. در این كتاب با مطالبی همچون: ظهور صهیونیسم، زندگی یهودیان،
ایجاد اسراییل و تأثیر آن بر زندگی مردم فلسطین، آشنا میشویم. نویسنده، همچنین به
ارزیابی سرشت منازعات در نیمه دوم قرن بیستم میپردازد. ظهور سازمان آزادیبخش
فلسطین، جنگهای میان اعراب و اسراییل، نقش قدرتهای بزرگ و تلاشهای اخیر در ایجاد
صلح از جمله مسائلی است كه در این كتاب مطرح و تحلیل شده است.
نام كتاب: بنای دولتی فلسطینی، انقلاب
ناتمام
[Building a Palestinian State: the
Incomplete Revolution]
نویسنده:گلن رابینسون [Glenn E.
Robinson]
تعداد صفحات: 284
سال نشر: 1997
رابینسون در كتاب بنای دولتی فلسطینی،
تلاش میكند تا ریشههای پیدایش انقلاب فلسطینی را در میان مردم مورد توجه قرار
دهد. به باور او، مجموعههای خودجوش مبارزاتی مانند گروههای دانشآموزی و
دانشجویی، اتحادیههای كارگری، كمیتههای زنان، كشاورزان و ... نهادهایی مردمی را بوجود
آوردند كه در كنار یكدیگر، جامعه فلسطینی را تشكیل میداد. جامعهای كه دیگر
اسراییل نمیتوانست آن را نادیده بگیرد. در اینحال، بعد از جریانهای یاد شده است
كه قدرت توسط یك نیروی سیاسی مانند عرفات و سازمان آزادیبخش فلسطین قبضه میگردد.
منبع: شمارههای مختلف «فصلنامه
مطالعات فلسطین) مؤسسه تحققات و پژوهشهای سیاسی ـ علمی ندا